in ,

Sonbaharın Güzelliği ” Kasımpatı “

Sonbaharın Güzelliği ” Kasımpatı “

Sonbaharın Güzelliği ” Kasımpatı “

Sonbahar geldiğinde park ve bahçeleri bir renk cümbüşüne döndüren kasımpatıları en sevilen süs bitkilerindendir. Bileşikgiller familyasında yer alan bu bitkile­rin doğada kendiliğinden yetişen 100 türü vardır. Bu türlerin bir bölümü ilk kez 2.500 yıl önce anayurdu olan Uzakdoğu’da süs amacıy­la yetiştirilmeye başlanmış, 19. yüzyılın başla­rında da Yenidünya’ya götürülmüştür. Gide­rek tüm dünyaya yayılan ve kısa sürede çok beğenilen bahçe bitkileri arasına giren kasımpatılarının gerek insan eliyle yapılan çaprazla­ma çalışmaları sonucu, gerek değişinim (mutasyon) ve doğal seçme gibi doğal yollarla türemiş 3.000’den çok çeşidi vardır. Kasımpatı için dilimizde de kullanılan kri­zantem adı, bu bitkilerin bilimsel cins adı olan Chrysanthemum’dan gelir. Bu sözcüğün kö­keni de “altın çiçek” anlamındaki Yunanca sözcüklerdir. Çünkü yabanıl kasımpatıların çoğu sarı çiçekler açar. Oysa, günümüzde yalnızca sarı değil beyaz, turuncu, pembe, kırmızı ve mor çiçekli pek çok çeşidi geliştiril­miştir. Çapları 2-3 santimetreden 20 santimet­reye kadar değişen çiçeklerin özellikle taçyapraklannın biçim ve düzenlenişi çok çeşitlilik gösterir. Düz, oluklu, tüysü, saçaklı ya da kıvrık olabilen taçyapraklar yalınkat, iki sıralı ya da katmerli biçimde yerleşir. Aslında, bu çiçekler bileşikgillerin öbür üyelerinde olduğu gibi tek bir çiçek değil çok sayıda küçük dilsi ve tüpsü çiçekten, bazılarında ise yalnızca dilsi çiçekten oluşmuş çiçek kömeçleridir. Dallara almaşık olarak dizilen yaprakları ge­nellikle derin loplu ya da parçalıdır. Biryıllık ya da çokyıllık bitkiler olan kasımpatıları en iyi bol güneşli yerlerde ve iyi akaçlanmış verimli topraklarda yetişir. İste­nirse tohumdan da çoğaltılabilen bu bitkiler, tohumlardan üretildiğinde ana bitkinin özel­likleri aynen yavru bitkiye geçmediğinden daha çok çelikleme yöntemiyle çoğaltılır. Bunun için bitkiden kesilen parçalar toprağa daldırılarak köklendirilir. Kasımpatı çeşitleri bahçe ve sera tipi olmak üzere iki gruba ayrılır. İlki yaz sonu ve güzün, ikincisi ise kışın çiçeklenir. Aslında, bütün kasımpatı çeşitleri dondan zarar görmedikçe açık hava­da yetişebilir. Kasımpatıların yalnızca süs bitkisi olarak değil, başka amaçlarla yararlanılan bazı türle­ri de vardır. Bunlardan pireotu olarak adlan­dırılan türlerin (Chrysanthemum coccineum ve Chrysanthemum cinerariaefolium) çiçekle­ri kurutulup, toz haline getirilerek böcek ilacı olarak kullanılır. San çiçekli, çok sevilen bir süs bitkisi türü {Chrysanthemum parthenium) ise eskiden ateş düşürücü olarak kullanıl­mıştır.

Değerlendirmek ister misiniz?

0 points
Upvote Downvote

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yeraltı Kaynağı ” Su “

Kin Besleyen Hayvan ” Karga “