in ,

Sardalye özellikleri

SARDALYE ya da SARDALYA adı altında toplanan birçok küçük yapılı balık türü, özel­likle ılıman bölgelerdeki denizlerin kıyıya yakın yüzey sularında yaşar. Özelleşmiş so­lungaçlarının yardımıyla sudan süzdükleri, plankton denen çok küçük bitki ve hayvanlar­la beslenirler.

Atlas Okyanusu’nun doğu kıyılarında geniş bir dağılım gösteren bayağı sardalye (Sardina pilchardus) Türkiye’yi çevreleyen tüm deniz­lerde de bulunur. Uzunluğu Atlas Okyanusu’nda 25-30 santimetreye erişirken Akdeniz’de ortalama 15 cm dolayındadır. İri pullu ve yuvarlak gövdeli bu balıkların eti yağlı oldu­ğundan kısa sürede bozulur. Avlanan sardal­yeler eskiden tuzlanıp fıçılara istifleniyordu. Daha sonra konserve yapılarak saklanan sar­dalyeler İspanya ve Portekiz gibi ülkelerin dışarıya sattığı önemli ürünler arasında yer alır.

Konserve işlemi için sardalyeler önce tatlı suyla dolu tanklara konarak yıkanır, ardından içleri ve pulları temizlenip başları çıkarılır. Çok tuzlu suya sokulduktan sonra fırınlana­rak kurutulur ve kızgın yağda beş dakika kadar kızartılır. Bu işlemlerden geçen sardal­yeler küçük ve yassı teneke kutulara sıkıca istiflenir. Üzerlerine dökülen sıvı yağ nemli kalmalarını sağlar.

Sardalye balıkyağı ve unu elde etmek için de işlenmektedir. Sardalyeden yapılan balık unu hayvan yemi olarak değerlendirilir. Sar­dalyenin yağı ise boya ve vernik yapımında kullanılmaktadır.

Karadeniz’de daha az, Ege Denizi ve Ak­deniz’de çok daha bol bulunan kulaklı sardal­yenin (Sardinella aurita) solungaç kapakları­nın kenarında siyah birer leke vardır. Akde­niz dışında Atlas Okyanusu’nun Amerika ve Afrika kıyıları boyunca yayılmıştır. Bayağı sardalyede görüldüğü gibi kuyruk sapından kuyruk yüzgeçlerinin tabanına doğru, ala denen ikişer geniş pul uzanır. Akdeniz’in güney ve doğu kesimlerinde yaşayan benekli sardalyeye {Sardinella maderensis) Türkiye sularında yalnız İskenderun ve Mersin körfez­lerinde rastlanmıştır.

Pasifik sardalyesi (Sardinops sagax) 20. yüzyılın ilk yarısında çok büyük bir gelişme gösteren California balıkçılık sanayisinin te­mel dayanağı olmuş, ama 1944’ten sonra bu sanayi toplumda derin ve sarsıcı izler bıraka­rak çökmüştür. Ünlü ABD’li yazar John Steinbeck Sardalye Sokağı {Cannery Row; 1946) adlı romanında balıkçılığın hızla gerile­mesinin yarattığı sonuçları çarpıcı bir biçimde gözler önüne serer. California’da balıkçılığın bu çöküşü, aşırı avlanmanın yanı sıra iklim değişikliğine de bağlanmaktadır.

 

Değerlendirmek ister misiniz?

0 puanlar
Upvote Downvote

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Loading…

0

Comments

0 comments

Vücudun Temel İşleyişlerinden “Sindirim Sistemi”

Harikalar Adası Sardinya