in , ,

Gökyüzünün Leş Yiyeni ” Akbaba “

Gökyüzünün Leş Yiyeni ” Akbaba “

Afrika’da, Asya’da ya da Avrupa’ mn güneyindeki sıcak ülkelerde, doğadaki hayvanlann ölmesiyle üstlerine akbabalann üşüşmesi bir olur ve çok geçmeden ölen hayvandan geriye yalnızca bir iskelet kalır. Akbabalann bu beslenme alışkanlığı pek hoş görünmese de, aslında bu kuşlar son derece yararlı hayvanlardır. Çünkü akbabalar yemese, çürüyen bu hayvan leşleri sineklerin ürediği birer pislik yuvasına dönüşürdü. Akbabalann birçok türü vardır ve bunlann çoğu, uzunluklan genellikle 1 metreyi bulan oldukça iri kuşlardır. Başlan ve boyunlan tüysüz olduğu için, ölü hayvanların içine başlannı kolayca sokar ve tüylerini hiç kirlet­meden leşleri yiyebilirler. Çıplak olan bu baş ve boyun derileri türlerin birçoğunda renkli­dir. Akbabalann gagalan güçlü ve kıvnk, ayaklan iri ve hantaldır. Yere indiklerinde genellikle ağır ve emin adımlarla yürür, ara sıra da iri kanatlarını çırparak koşuştururlar. Akbabalar, güçlü ve geniş kanatlanyla ha­vada iyice yükselip daireler çizerken, bir yandan da keskin gözleriyle yerdeki leşleri ararlar. Leşi gören ilk kuş hızla alçalır, öbürleri de onu izleyerek bu ziyafete katılır. Bazen oburluk edip o kadar çok yerler ki, kannlan tıka basa doluyken havalanıp uçamazlar.

Eskidünya Akbabaları

Karakuş (Gypaetus barbatus), Orta Asya’dan İspanya’ya kadar geniş bir alandaki dağlık bölgelerde yaşayan, kartala benzer bir akba­ba türüdür. En çok Himalayalar’da bulunan bu kuşa Türkiye’de de rastlanır. Kanat açıklı­ğı 3 metreyi bulan çok iri bir kuştur. Burun deliklerinin üstündeki sert siyah tüyler ve çenesinin altındaki bir tutam tüy nedeniyle bu kuşa bazı yörelerde sakallı akbaba denir. Ölü hayvanların kemiklerini çok yüksekten yere atıp kırarak içlerindeki ilikleri yiyen karakuş, çalı çırpıdan yaptığı kocaman yuvasını insan­ların ulaşamayacağı yerlere kurar. Bir zaman­lar İsviçre ve Avusturya Alpleri’nde yuvala­nan bu akbabalar, geçen yüzyılın sonlarında o yörede tümüyle yok edilmiştir. Kara akbaba (Aegypius monachus), uçucu kuşların en iri ve en ağırlarından biridir. İki yana açılmış kanatlan arasındaki uzunluk 2,7 metreyi, ağırlığı 12,5 kilogramı bulur. Avru­pa’nın güneyinden Asya’nın bozkırlarına ve en yüksek dağlarına kadar çok geniş bir alana dağılmış olan bu kuş yuvasını yüksek ağaçla­rın tepesine kurar. Türkiye’de de Ege, Akde­niz ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri dışında her yerde kara akbabaya rastlanır. Mısır akbabası (Neophron percnopterus) küçük yapılıdır ve hemen hemen bütün tüyle­ri beyazdır. Yazın Türkiye’nin bütün bölgele­rinde görülen bu kuş, alet kullanmayı başaran ender hayvanlardan biri sayılır. Gagasına aldığı bir taşla öbür kuşlann yumurtalarını kırıp içle­rini yemeyi akıl edecek kadar zekidir. Hurma akbabası (Gyphohierax angolensis) Afrika’nın orta ve batı kesimlerinde yaşar. Başı tüysüz ve turuncu renkte, gagası sandır. Öbür akbabalar gibi etçil (et yiyici) olmayan bu kuş, ara sıra ölü balıklan yese de temel olarak bitkilerle beslenir.

Yenidünya Akbabaları

Yenidünya akbabalan Eskidünya akbabala-nyla aynı familyadan değildir, ama davranış ve beslenme özellikleri birbirine çok benzer. Yalnız, Amerika kıtasının en kuzeyinden en güney ucuna kadar dağılmış olan hindi akba­bası (Cathartes aura) zaman zaman canlı hayvanlan da avlar. Kral akbaba (Sarcoramphus papa), başını ve boynunu süsleyen kırmızı, sarı ve mavimsi renklerle bütün akbaba türlerinin en renklisidir. Bu kuşlar, Meksika’nın güneyinden Arjantin’e kadar uzanan bölgedeki yağmur ormanlarının üzerinde, sürüler halinde ve döne döne uçarlar. Yenidünya akbabalarının iki türü kondor adıyla bilinir. Güney Amerika’daki And Dağları’nda yaşayan And Kondoru (Vultur gryphus), 130 santimetreyi bulan uzunluğu ve 3 metreyi geçebilen kanat açıklığıyla uçucu kuşların en irisidir. Uçarken iyice yükselir ve sıcak haa akımlarının kaldırma kuvvetiyle, hiç kanat çırpmaksızın havada asılı kalmışasına durabilir. California kondoru (Gymnogyps californinus) soyu tükenmek üzere olan kuşlardan biridir. Bu türden kalan 40 kadar kondor, California’nın güneyinde, Santa Barbara yakınlarındaki San Rafael Dağları’nda yaşar. Yuva yaptıkları bölge bugün yasal koruma altındadır. Kıyıya yakın açıklık yerlerde uçarak yeni ölmüş hayvanların leşlerini yiyen bu kuşların dişisi, iki yılda bir yeşilimsi yada mavimsi renkte tek bir yumurta yumurtlar.” ”

Değerlendirmek ister misiniz?

0 points
Upvote Downvote

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İşleme Sanatı ” Ağaç Oymacılığı “

Meksika’da Her Yıl 1000 İnsan Öldüren ” Akrep “