in , , , ,

En Süslü Kuş ” Cennet Kuşu “

En Süslü Kuş ” Cennet Kuşu “

Yeni Gine, Avustralya’nın kuzeydoğusu ve yakın adalarda yaşayan, çok süslü tüylerle bezenmiş bazı kuşların eskiden cennetteki çiylerle beslendiğine inanılırdı. Cennetkuşu adının bu eski inanıştan ya da bu kuşların parlak, canlı renklerinden, özellikle erkeklerinin gösterişli süs tüylerinden kay­naklandığı sanılmaktadır. Sık ormanlarda ya­şayan ve bugün ötücükuşlar (Passeriformes) takımı içinde ayrı bir familya oluşturan cen-netkuşlannın irili ufaklı 40 kadar türü vardır. 3-5 yaşları arasında erişkinliğe ulaşan erkek cennetkuşları kızıl, altın sarısı, yeşil ve başka renklerde çok göz alıcı tüylerle bezenmiştir. Bazılarının kuyrukları çok uzundur; bazıları­nın başlarından, kuyruklarından ya da kanat­larının altından çıkan uzun süs tüyleri ya da öbekler halinde göğüs tüyleri vardır. Üreme mevsiminde erkekler bu görkemli tüylerini sergileyerek dişinin ilgisini çekmeye çalışırlar. Bu gösteri dansında önce kanatlarını ve kuy­ruklarını iyice açar, sonra tüylerini kabarta­rak bütün gövdelerini, titreşen bir renk seliyle örtülünceye kadar titretirler. Buna karşılık dişi cennetkuşları tek renkli ve süssüzdür; bu da kendilerini ve yuvalarını düşmanlarından korumalarına yardımcı olur. Cennet kuşlannın türleri genellikle erkeğin tüylerinin düzenlenişine ve renklerin dağılı­mına göre birbirinden ayırt edilir. Kral cen­netkuşunun (Cicinnurus regius) kanatları, sır­tı ve kafası ateş kırmızısı rengindedir; boynu­nun altında ve iki yanında yelpaze gibi açılan süs tüyleri bulunur. Kuyruğunun ortasındaki incecik iki tüy neredeyse kuşun gövdesi kadar uzundur. Bu tüyler uçta kıvrılarak parlak yeşil renkli iki sarmal oluşturur.

Mavi cennet­kuşu {Paradisaea rudolphî) tüylerini sergile­mek için dallara tüneyerek baş aşağı sarkar. Böylece mavi tüyleri titreşen bir çağlayan gibi üzerine dökülür. Büyük cennetkuşu (Paradisaea apada) en gösterişli ve en tanınmış türlerden biridir. Sırtında uzun, sanmsı süs tüyleri, boynunda ise zümrüt yeşili çok güzel tüyler vardır. Yeni Gine ve yakınlarındaki Aru Adaları’nın yerli­si olan bu kuş, Venezuela açıklarındaki Trini-dad ve Tobago’daki Küçük Tobago Adası’na da götürülmüştür. Bu ada Avustralya ve Yeni Gine dışında cennetkuşlannın doğal yaşam ortamında bulundukları tek yerdir. Ferdinand Macellan ve gemisindeki öbür denizciler 1522’de bütün dünyayı dolaşıp ülkelerine geri döndüklerinde, içi boşaltılıp samanla doldu­rulmuş iki cennetkuşunu da yanlarında götür­müşlerdi. Ama buldukları kuşların ayakları Yerliler’ce kesilmiş olduğundan, yıllarca cen­netkuşlannın ayaksız olduğuna ve hiç yere konmadan uçtuklarına inanıldı. Hatta dişisi­nin yumurtalarını erkeğin sırtındaki bir oyuğa yumurtladığı ve yavruların burada yumurta­dan çıktıkları anlatıldı. Küçük cennetkuşu (Paradisaea minör) da büyük cennetkuşuna benzer; ama hem daha küçük yapılıdır, hem de renkleri onunki kadar gösterişli değildir.

Avustralya ve Yeni Gine’de bulunan Ptilo-ris cinsinden üç tür cennetkuşuna tüfekkuşu denir. Bu adın kaynağı büyük olasılıkla bu kuşların siyah, ve yeşil örtü tüylerinin eskiden İngiliz piyadelerinin giydiği üniformalara ben-zetilmesidir. Ayrıca tüfekkuşlanndan iki tü­rün ötüşü merminin havada çıkardığı sese çok benzer. Üreme mevsiminde erkek cennetkuşları küçük gruplar halinde bir ağaçta toplanır. Tüylerini dalgalandırarak dans ederken öyle­sine kendilerinden geçerler ki, avcıların yak­laştığını bile görmezler. Nitekim, kadın şap­kalarını süslemek için tüylerin gözde olduğu zamanlarda avcılar cennetkuşlarını vurmak için üreme mevsimini beklerlerdi. Bu amaçla binlerce kuş vurulduğu için, 20. yüzyılın başlarında büyük ve küçük cennetkuşlannın soyu neredeyse tükenmek üzereydi. Sonra­dan birçok ülke bu tüylerin sınırlarından içeri girmesini yasakladı. Aynca kuşların anayurt­larında ve doğal yaşama alanlarında güvenlik içinde yaşamalannı sağlayan yasalar çıkartıl­dı. Bugün birçok ülke hâlâ cennetkuşu tüyü ithal etmekle birlikte, bu güzel kuşlar artık oldukça güvenlik altındadır.Cennetkuşlan yuvalarını genellikle ağaç dallarında, yalnız bazı türler ağaç gövdelerin-deki oyukların içinde yapar. Dişi kuş genellik­le sütlü kahverengi üzerine kahverengi, gri ve eflatun benekli ya da çizgili iki yumurta yumurtlar. Meyveden salyangoza ve böcekle­re kadar bulabildikleri hemen her şeyi yiyen cennetkuşlan çardakkuşlanyla yakın akraba­dır.

Değerlendirmek ister misiniz?

0 puanlar
Upvote Downvote

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Loading…

0

Comments

0 comments

Akdeniz’de Bulunan İngiliz Kolonisi ” Cebelitarık “

Avustralya’nın Başkenti ” Canberra “