in

Asya’nın Bir Ucundan Bir Ucuna Feth ” Cengiz Han “

Asya’nın Bir Ucundan Bir Ucuna Feth ” Cengiz Han “

Moğol kabilele­rini buyruğu altında birleştirmiş, Asya’yı bir baştan bir başa fethederek güçlü bir impara­torluk kurmuş Moğol kağanıdır. Tarihin tanı­dığı en büyük fatihlerden biri olan Cengiz’in çocukları ve torunları da Çağatay Hanlığı, Şeybaniler, Altınordu, Gökordu, Kırım, Ka­zan, Buhara ve Astrahan hanlıkları ile İlhanlı Devleti’nin kurucuları olmuşlardır. Asıl adı Temuçin’dir. Cengiz sanını kağan olunca almıştır. Babası Yesügey 1160’larda yıkılan Moğol Devleti’nin son hükümdarı Kutula’nın yeğeniydi. Ünlü bir bey olan babası Temuçin daha küçük yaşlarda iken ölünce başkanı olduğu boy dağıldı. Bu yüzden Temuçin’in çocukluğu birçok yönden sıkıntı içinde geçti. 20 yaşlarına gelince mücadeleye girişerek önce bağlı olduğu boyu buyruğu altına almayı başardı. Sonra başka boylar da onun yönetimini kabullendiler. Bir bölük Moğol boyu da Camuka adlı beyin önderliği altında toplanınca Temuçin ile Camuka karşı karşıya geldi. Uzun süren savaşlardan sonra Camuka’yı ve onu destekleyenleri yenen Te­muçin Moğolistan’a tümüyle egemen oldu. 1206’da bütün Moğol kabilelerinin temsilcile­rinin bir araya geldikleri kurultay Temuçin’i Cengiz adıyla “kağan” (hakan) ilan etti. Cengiz bundan sonra doğuda ve batıda fetihlere girişti. Önce adım adım Kuzey Çin’i ele geçirdi. 1213’te Çin Seddi’ni aştı. 1215’te Çin’in bütün önemli yerlerini aldı ve başkent Pekin’e girdi. Çin’deki seferleri sürdürmek için komutanlarından Mukali’yi görevlendire­rek kuzeye çekildi. Daha 1209’da başlayan batı fetihleri sırasında Uygurlar’ı ve Karluklar’ı kendisine bağlamıştı. Ardından Naymanlar’ı da bozguna uğrattı ve Türkistan’a yönel­di. Buralara egemen olan Harezmşahlar’a 1220’de kesin bir darbe indirerek Buhara, Semerkant gibi önemli kentleri, Maveraünne-hir’i ve Horasan’ı ele geçirdi. Harezmşahlar’ı tarih sahnesinden sildikten sonra 1225’te Mo­ğolistan’a döndü. Çin Seddi’nin batısında yaşayan ve uzun yıllardan beri Moğollar’a karşı duran Tangutlar üzerine büyük bir sefere girişti. Ama Tangutlar’ın başkentinin alındığını göremeden öldü. Göçebe bir kavim olan Moğollar’ı tek bir yönetim altında birleştiren Cengiz Han bu başarısıyla tarihte büyük ün kazanmıştır. Ama fetihler sırasında göçebe Moğollar’ın yerleşik kavimlere karşı acımasız davranmala­rı, giriştikleri yağmacılık ve yıkım hareketleri tarihte olumsuz izler bırakmıştır. Cengiz’in çocukları ve torunları fetihleri sürdürmüşler, Çin Denizi’nden Akdeniz kıyılarına, Orta Asya’dan Tuna boylarına kadar uzanan top­raklarda egemenlik kurmuşlardır. Ama bu egemenlikler uzun süreli olamamış, yalnız Güney Rusya’daki Altınordu Devleti 16. yüzyıla kadar varlığını koruyabilmiştir.

Değerlendirmek ister misiniz?

0 puanlar
Upvote Downvote

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Loading…

0

Comments

0 comments

Eski Dünya Kuşu Sarıasma