in , ,

180 Ayrı Türü Olan Kuş ” Ağaçkakan “

180 Ayrı Türü Olan Kuş ” Ağaçkakan “

Bütün gün ağaçlan gagalaya­rak böcek arayan 180 kadar kuş türü ağaçka­kan adıyla anılır. Hepsi aynı familyadan olan bu kuşlar ağaç kabuklarının altındaki böcek­lere ulaşmak için, güçlü ve sivri gagalarıyla vura vura ağaç gövdelerinde derin oyuklar açarlar. Dağcıların kancasına benzeyen ayak yapılan da tırmanmaya ve ağaç gövdelerini sıkıca kavramaya çok elverişlidir. İkisi öne, ikisi arkaya dönük olan dörder parmaklı ve sivri tırnaklı pençeleri ağaca sımsıkı tutunma­larını sağlar. Kuyruklarındaki uzun ve sert tüyler de üçüncü bir ayak gibi gövdelerine destek olarak tırmanmayı kolaylaştırır. Ağaçkakanlar güzel görünümlü kuşlardır. Türlerden çoğunda erkeklerin başını kıpkır­mızı bir tutam tüy süsler. Havada bir alçalıp bir yükseldikleri için ağaçkakanlann uçuşu bir dalgalanma hareketini andırır. Aylarca hiç ötmeyen bu sessiz kuşların zaman zaman yükselen acı çığlıkları çok uzaklardan işitilebilecek kadar güçlüdür. En çok böceklerle beslenen ağaçkakanlar, son derece uzun olan dillerini ağaç gövdele-rindeki oyuklara daldırarak böcekleri dışan çekerler. Bazı türlerde ucunda fırça gibi sert tüyler bulunan bu uzun dil tombul tırtılları bir zıpkın gibi avlayabilir. Bazılarında ise üstü yapışkan bir maddeyle kaplıdır ve karınca gibi küçük böcekleri değdiği anda yakalar.

Yenidünya Ağaçkakanları

Kuzey Amerika’da yaşayan ağaçkakanlann en yaygın türlerinden biri kızıl başlı ağaçka­kandır (Melanerpes erythrocephalus). Örman­lann açıklık yerlerinde, meyve bahçelerinde! ve tanm alanlarında yaşayan bu kuşlar, ağaçj kabuklannın altında buldukları ya da havada uçarken avladıkları böceklerin yanı sıra çeşitli t meyvelerle de beslenir. Tepeli ağaçkakan {Dryocopus pileatus) da­ha çok yaşlı ormanlarda bannan, karga bü­yüklüğünde iri bir kuştur. Kızıl tüylerden bir| tepeliği, büyük ve kalın bir gagası vardır. Sphyrapicus cinsinden Yenidünya ağaçkakanlar gagalanyla ağaçlann kabuğunu delip sı­zan özsuyu emer, aynca bu tatlı sıvıya gelen böcekleri yakalar. Gagaları oldukça ince ve hafifçe aşağıya doğru kıvnk olan Colaptes cinsinden ağaçkakanlar ise en çok yerdeki kanncalarla beslenir.

 

Eskidünya Ağaçkakanları

Asya’nm batısında ve Avrupa’da yaşayan yeşil ağaçkakan (Picus viridis) da zamanının büyük bölümünü yerde, özellikle koruluklar-daki dev kannca yuvalarının çevresinde avla­narak geçirir. Çın çın öten gürültülü çığlıkla-nndan başka at kişnemesini andıran garip bir ötüşü vardır. Sırtı canlı ve parlak yeşil, karnı daha soluk renkte olan bu ağaçkakanlann tepesini ve yüzünün iki yanını kıpkırmızı bir leke süsler. Eskidünya ağaçkakanlarının en irisi, Batı Asya ile Orta ve Kuzey Avrupa’da yaşayan kara ağaçkakandır (Dryocopus martius). Er­keklerin tepesindeki parlak kızıl bir leke dışında tümüyle kara olan bu ağaçkakanlar en çok çam, ladin ve kayın ormanlarında barınır. Ağaçkakanlarla aynı familyadan olan, ama ağaçlan gagalamadıkları için aynı adı taşıma­yan iki kuş türü daha vardır. Başlarını 180° kadar döndürebildikleri için boyunburan de­nen bu kuşlar ne öbür ağaçkakanlar gibi ağaçlara tırmanabilir, ne de gagalarıyla ağaç­lan delebilir.

Bu yüzden, gagası güçlü akraba-lannın oyduğu kovuklarda bannmak ve yer­deki böceklerle yetinmek zorundadırlar. Türkiye’nin çeşitli yörelerindeki ormanlar­da Eskidünya ağaçkakanlannın beş türü ya­şar: Alaca ağaçkakan, köknar ağaçkakanı, küçük ağaçkakan, yeşil ağaçkakan ve kara ağaçkakan. Boyunburanlann bir türü de ba­harda Türkiye’ye gelir, Karadeniz Bölgesi’n­deki  ormanlarda yavruladıktan sonra sonba­harda Afrika’ya döner. Ağaçkakanlardan hemen hepsinin yuvası, ağaçlann gövdesini delerek açtıklan derin oyuklardır. Yuvayı yapmak için önce gövdeye kısa bir tünel açar, sonra aşağıya doğru kazmaya devam ederek yavrular için yuvarlak bir oda oyarlar. Yuvanın yapımında birlikte çalışan erkek ve dişi kuş ağacın gövdesini oydukça çevreye talaş döküntüleri saçılır. Orman ve koruluklarda ağaçların dibindeki talaş yığınlanna bakarak ağaçkakan yuvalan-nı kolayca bulabilirsiniz. Yalnız, Afrika’da yaşayan bir ağaçkakan türü (Geocolaptes olivaceas) yuvasını ağaç gövdelerinde değil yerdeki oyuklann içinde yapar.” ”

Değerlendirmek ister misiniz?

0 points
Upvote Downvote

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Adalet ve Hekimliğin Tanrısı ” Apollon “

İşleme Sanatı ” Ağaç Oymacılığı “